Myanmar Ram Spring Revolution (3)


Myanmar Ram Thaaalcan Dothlennak (Spring Revolution) kan kalning le Ram dang dothlennak pawl he zoh chunhnak – 3

Hong Kong Dothlennak
Hong Kong hi 1997 kum tiang British Mirang cozah nih kum 156 rak ukmi ram a si i Tuluk cozah sin ah 1997 kum ah a aap than tik ah “Ram khat, uknak phung hnih - one country, two systems” ti a si. 2019 June ah HK cozah nih Extradition bill timi “sual puhmi thonghtla” kha mainland China ah khir khawhnak upadi kha sianghngakchia le mipi nih an doh. Sep 2019 ah Hk cozah nih cu upadi cu an hrawh. Asinain an dai ti lo.
Ruahmi cu Nitlaklei Western ram pawl nih Nichuahlei East ah kar an hlannak a si: (West-Indo Pacific thawngnak)
Hong Kong -Taiwan hi South China Sea (Rili)
Shanghai hi East China Sea
North Korea hi Japan Sea
Myanmar, Bangladesh, India le Pakistan nih Indian ocean
Hi rili le ram pawl hi Trump nih “West Pacific power” strategy in US, India, Asia ram pawl, Japan le Australia ram pawl hi US nih China Raldai teinak le China superpower phihnak ah ramkhel a cawlcaanghnak a si.
Cun China nih South China rili hi Vietnam, Malasia, Philippines , Indonesia le Brunei ram pawl in rili a cuh hna i South China Sea disputes buainak nganpi a chuahter. US fakpi aa thlah i HK, Taiwan le hi nichuahlei karhlannak ah ramkhel thazaang a chuah.
Cu lawng siloin nizaan nai ah US hruainak in QUAD timi bu dirh in US, India, Japan le Assy zong meeting an tuah.
Cucaah West-pacific lawng si lo in Malacca straits Rili lam hi China caah a biapi bik a si i an ram thil luhchuak vialte a kalnak lam a si (kum khat ah tinbaw 60,000 leng a luhchuak). India nih fawite in a phih khawh. A phih ahcun China ramchuak thil lawng si lo in ramchung hman ding zinan thawk in zei paoh a lam a phih dik lai caah Taluk nih Kawl ram hi “ka Unau -Phoh Phaw” tiah a auhnak a si Kawlram hi ke chiahnak luhchuah khawhnak le Kawlram a lai in tang i Rakhine ram in rili pemh khawhnak le Malacca rili lonh khawhnak lawng a lam a um caah zei tik chan paoh ah Kawlram a uk khawh a tei khawh ding in zungzal a bawmh peng lai. Zei cozah le zei bantuk uktu a kai zong ah a bawmh peng lai.
Kawlram a tlaih khawh lo ahcun China cu vawlei pi ah superpower a si kho lai lo i zeitik hmanh a thawng kho lai lo. China a nung khawhnak caah Myanmar a biapi tuk. Kawlram mipi dothlennak zong ah China do an thawk. China zong Ralkap lei ah a tang peng lai nain Ralkap an si kho ti lo an tla cang lai ati ahcun mipi lei zong a mer kho mi a si. Kawlram a iap/hnulei in uk (influence) khawhnak ah Zei lei poah in a tang lai. Indo Pacific raldai teinak ah Kawlram a herh. Cun vawlei ah superpower si khawhnak ah Kawlram 100 ah 100 a herh.

Comments

Popular posts from this blog

Stock Na Cawk tik ah Zoh hmasa ding pawl pa2nak

Bitcoin kong hmuhning le Nihin US Stock A Kalning

Nihin US stock dirhmun 23 September 2021